Cả nước có khoảng 12.000 doanh nghiệp (DN) kinh doanh vàng. Theo quy định hiện hành về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, trong số đó chỉ một số ít DN đủ điều kiện sản xuất, mua bán vàng miếng, còn lại phải chuyển sang sản xuất, kinh doanh mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ.

Đẩy mạnh quá trình tái cơ cấu và có định hướng về chiến lược phát triển

Trước hết, các DN phải tái cấu trúc. Mục tiêu chung của tái cấu trúc là để DN hoạt động hiệu quả dựa trên những nề tảng sứ mệnh, tầm nhìn, mục tiêu, định hướng chiến lược sẵn có của doanh nghiệp.

Việc tái cấu trúc có thể làm thay đổi hoàn toàn hoặc một phần bộ máy. Bởi vì khi tái cấu trúc, chúng ta đã điều chỉnh các mục tiêu chiến lược, ngành nghề kinh doanh, chủng loại sản phẩm hàng hóa, địa bàn hoạt động; tái bố trí từ phân công chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các bộ phận, các cấp quản lý, các chức danh; điều chỉnh các cơ chế, chính sách thông qua sự rà soát, thay đổi hợp lý hóa từ các quy trình công việc đến các quy chế, quy định; điều chỉnh cơ cấu đầu tư tạo lập các nguồn lực và tái phân bổ sử dụng các nguồn lực.

Hầu hết, các DN kinh doanh vàng Việt Nam, đặc biệt là các “DN gia đình” được hình thành một cách tự phát. Chức năng, nhiệm vụ của các bộ phận, cá nhân không rõ ràng, chồng chéo, tính chuyên môn hoá không cao. Vì thế, cần thiết lập được một cấu trúc khoa học, hợp lý để khai thác tối đa nguồn lực, tiềm năng của DN, mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh, hạn chế rủi ro.

Vàng trang sức 24K.   Ảnh: Tư liệu.

Thứ hai, cần có định hướng và các giải pháp phát triển thị trường với mục tiêu tạo đột phá cho vàng trang sức Việt Nam.

Ngành vàng trang sức Việt Nam còn non trẻ, chưa trưởng thành như công nghiệp nữ trang Thái Lan, Trung Quốc… Trang sức Việt Nam chủ yếu là những mẫu mã mang tính chất truyền thống. Nhiều DN kinh doanh vàng trang sức Việt Nam chưa quan tâm đầu tư về thiết kế mẫu mã. Cái thiếu cơ bản của các DN sản xuất, kinh doanh vàng trang sức Việt Nam là sự tương tác với thế giới bên ngoài. Vì vậy, cần nâng cao năng lực của mình qua việc tổ chức, tham gia các hội chợ chuyên ngành để tiếp cận mẫu mã, trao đổi thông tin, kinh nghiệm, học hỏi các kỹ thuật, công nghệ tiên tiến trên thế giới. Thị trường trang sức trong và ngoài nước còn nhiều tiềm năng nhưng khả năng non trẻ của các thương hiệu Việt Nam chưa thể đáp ứng và khai thác hết.

Khách hàng tham quan và mua sắm vàng trang sức tại Hội chợ Quốc tế Trang sức Việt Nam do Công ty SJC tổ chức vào tháng 11 hàng năm.    Ảnh: Anh Kiệt.

Định hướng khai thác thị trường, phát triển thị trường vàng trang sức bằng phong cách và mẫu mã. Bài toán phong cách là cân bằng tính truyền thống và tính hiện đại, thời trang trong thiết kế và chế tác. Cần có chiến lược tiếp cận thị trường một cách khoa học, bao gồm cả việc tiếp cận xu hướng quan trọng nhất là thời trang – để tạo ra các sản phẩm phù hợp, có tính đi trước và nhu cầu thị trường – để phân phối hiệu quả. Từ đó, xác định thị trường mục tiêu, khách hàng mục tiêu để đề xuất các giải pháp thiết thực, mang lại hiệu quả cao nhất.

Sự hỗ trợ tích cực có hiệu quả từ các cơ quan chức năng

Nhu cầu về vàng, vàng trang sức là nhu cầu thực tế, có thực trong đời sống con người từ lâu đời. Vì vậy, không thể chủ quan, dùng các biện pháp hành chính đơn thuần để phủ định, ngăn cấm nó mà phải có chính sách phù hợp để quản lý, tổ chức sản xuất kinh doanh, làm cho nó phát triển, phục vụ phát triển kinh tế đất nước và phục vụ con người ngày một tốt hơn.

Cần xây dựng các chính sách quản lý việc kinh doanh vàng, trang sức phù hợp kinh tế thị trường với xu hướng hội nhập kinh tế thế giới. Để giảm bớt khó khăn, rủi ro cho các DN sản xuất kinh doanh vàng trang sức về nguồn nguyên liệu, cần có một thị trường vàng trong nước liên thông thực sự với thế giới. Việt Nam là nước nhập khẩu vàng, do vậy, ngoài việc nhập khẩu nguyên liệu và xuất khẩu vàng trang sức, Nhà nước cần cho phép tổ chức các kênh tín dụng huy động nguồn lực vàng rất lớn trong dân. Nguồn vàng huy động này là kênh nguyên liệu sẵn có, ổn định cho việc sản xuất kinh doanh trang sức, làm tăng dự trữ quốc gia và Nhà nước có thể dùng nó để can thiệp ổn định thị trường khi cần thiết.

Có như thế, sản phẩm vàng trang sức Việt Nam mới có điều kiện cạnh tranh phát triển, góp phần hình thành ngành công nghiệp vàng trang sức, phát triển thị trường vàng trang sức đáp ứng nhu cầu đa dạng trong nước và xuất khẩu.

Cao Xuân Lãnh (Trích từ Tạp chí Thế giới Vàng & Tiền, tháng 7/2012)